Pandemi, çeper ve Marx’ın anketi! | HABER.com.tcHABER.com.tc

1 Mart 2021 - 22:31

Pandemi, çeper ve Marx’ın anketi!

reklam
Pandemi, çeper ve Marx’ın anketi!
Son Güncelleme :

06 Mayıs 2020 - 8:24

20 kez okundu
reklam
author

TARIK ŞENGÜL

htseng@metu.edu.tr

2020.05.02 07:43

Yukarı Çık

İronİk sayılabilecek bir 1 Mayıs yaşadık! Sokaklar ve meydanlar anlamsız kaldı, sembolik biçimde meydanlara çıkmak isteyen sınıf sendikacıları gözaltına alındı. Ama pandeminin de etkisiyle, kapitalizmin krizinin faturasının ağır biçimde çalışan sınıflara kesildiği bir dönemdeyiz.

Kanadalı şehir halkı bilimci Roger Keil, BirGün için kaleme aldığı ve bugün yayımlanan değerlendirmesinde pandeminin büyük kentleri öne çıkardığını vurguladıktan sonradan, ekliyor; pandemi, laf konusu büyük kentlere referansla şekillenen yakın ve görece uzaktan çeperleri vuruyor. Keil, laf konusu çeperin sadece mavi yakalı işçilerin ve görece güvencesiz hizmet sektörü çalışanlarının hayat alanlarına muhabere etmediğini, yeni ekonominin dağılma istasyonlarını, depolarını, dolaşımı sağlayan ara ofislerini de içerdiğini belirtiyor.

Büyük kentlerin çelişkileriyle öne çıkan zar yayılma bölgelerini, yaşam ve egzersiz alanlarıyla ne değin biliyoruz? Geçtiğimiz günlerde, cep telefonu ve sanki bilgiler kullanılarak, salgının İstanbul ve öteki büyük kentleri nasıl etkilediğine karşın bazı kestirimler yapıldı. Kimlerin evde kalabildiği ve enfekte olanların dağılımı üzerine üretilen haritalar da zar bölgelerine sinyâl ediyordu.

Bu bilgilerin ilk önce telefon şirketleri almak üzere (halk-ötesi) sermayenin tekelinde olduğunun altını çizelim. Ulusal düzeyde bu bilgiler, şirketler yanı sıra merkezi idare kadar yoklama ediliyor. Onlar müsade verdiği ölçüde öteki kesimler bu bilgilere erişebiliyor. Bu konuda alternatif oluşturabilecek kurumlar, sınırlı yetki alanlarına rağmen belediyeler. Geçtiğimiz dönemde büyük kasaba haritalarının tek alaka göreni her düzeyde imar planları oldu; ada ve parsellere, burada kim yaşar, ne yer ne içer, nerede çalışır, çocuğu nerede okur diye bakılmadı; imar haklarına, yoğunluk artışlarına ve yaratacağı ranta alaka gösterildi.

Hemen atılan bir takım adımlara bakıp umuyoruz ancak, lokal yönetimlerde o anlama bir miktar değişecek! Ancak, bulunduğumuz noktada kentin bilgisine yaklaşımımız 1867 yılından daha geride duruyor. 1867’de ne olmuştu diye soranlara açıklayayım.

Marx, yaşamının gençlik sonrası yıllarında sanıldığı gibi sadece British Museum’da Kapital’i yazmak için çabalamamış; emekçi sınıfının milletlerarası örgütlülüğünü temin etmek için Enternasyonal’i kurmuş ve etkili olabilmesi için mücadele vermiştir.

Marx’ın öncülüğünde Enternasyonal, lokal temsilcilikleri yoluyla, yerelin bilgisine de ayrıntılı biçimde vakıf olmayı hedeflemiştir. Marx, 20 Şubat 1867’de Cenevre Kongresi’ne kanımca sunduğu araştırma çerçevesini şöyle özetler:

Büyük uluslararası çabaların bir araya getirilmesinin bir örneği olarak önerimiz, emekçi sınıfının tüm ülkelerdeki koşullarına ilişkin istatistiki bir araştırmanın işçi sınıfının kendisi göre tesis edilmesidir. Başarılı eylem üstüne çalışılan malzemenin bilinmesini gerektirir…Bu nedenle, Birliğimizin mevcut olduğu her lokal birimde, alıştırma hemen başlatılmalı ve ekteki araştırma şemasında belirlenen farklı konularda veriler toplanmalıdır (Cenevre Kongresi Delegelerine Bilgilendirme).

Ilave olarak sunulan anket formunda, sanayi ismi, çalışanların yaş ve cinsiyeti, çalışan sayısı, vergi koşulları, çırakların koşulları, çalışma saatleri, yemek yemek ve dinlenme molaları, gece ve gündüz vardiyaları, alıştırma ortamı koşulları ve sağlığa uygunluğu, işin çalışanların sağlığına etkisi, eğitim ve sanki türden bilgiler istenmekte ve her lokal birimin, oluşturacağı araştırma konuları üstünde, kendi koşullarına tarafından değişiklikler yapabileceği belirtilmektedir.

Yazışmalara bakıp, düşündüm; Marx bugün yaşasaydı, şahsen becerileri arasına şimdiden “coğrafi data sistemleri” uzmanlığını eklemiş ve çeperin bilgisini bilgisayarına kaydetmiş olurdu!

1 Mayıs vesilesiyle Marx’ın sözüyle bitirelim: “başarılı eylem, üzerine çalışılan ‘malzemenin’ bilinmesini gerektirir”.

[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]
reklam

YORUM YAP

YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.
reklam
reklam